Sponsor Reklam

Arxiv Aralık, 2013

postheadericon Tək uşaqlı ailələr haqqında

Bu gün ananın da işləməsiya da maddi şərtlər kimi səbəblərlə yalnız tək uşaq sahibi olmağı seçən ailə sayı bir xeyli çoxaldı, xüsusi ilə də böyük şəhərlərdə.Bəzi insanlar, tək olmanın bu uşaqlarda mənfiliklər yaradacağını mütəfəkkirlər. Halbuki əhəmiyyətli olan uşaqların necə yetişdirildiyi, onlara necə tərbiyə verildiyidir. Baxaq tək uşaq üçün cəmiyyətdə edilən yaraşdırmalar nələr.Ərköyün olar .Ən çox deyilən, bütünmarağı tək başına üzərində yığdığı üçün tək uşağın ərköyün olacağıdır. Bu tamamilə ailənin uşağına necə davranacağı ilə əlaqədar. Əgər siz uşağınıza doğru yerdə dayan deməsini bilməsəniz, onun hər istədiyini edər, gərəyindən çox və bahalı geyimlər, oyuncaqlar alsanız istəsə bir deyil beş uşağınız olsun hamısı ərköyün olar.Davamlı maraq gözləyərTək uşaq ilə əlaqədar ön mühakimələrdən biri də budur, mara mərkəzi olmağa alışar və həmişə tələb edər. Xeyr, siz valideynlərsiniz, müdir sizsiniz. Siz uşağınıza hörmətli olmağı, bir şeyi nəzakətlicə istəməyi öyrətsəniz məsələ qalmaz. Tələbkar olmanın tək uşaq olmaqla deyil, necə tərbiyə verildiyi ilə maraq/əlaqəsi var.Avtoritar olmaq istərNecə? Ana atasının üzərindəmi nüfuz qərargahı öyrənəcək, tək uşağın itələyib qaxacağı kiçik qardaşları da yoxdur. Yoldaşları arasında bunu sınasa qısa müddətdə öyrənəcək ki, heç biri dediyim dedik, davamlı üstlərində suverenlik qurmaq istəyən kəsləri aralarına al/götürmək istəməyəcəklər.Qardaş ( bacı)istəyərlərTək uşaqlı ailələrə tez-tez deyilən bir şey də, onu qardaşdan məhrum edərək uşağa pislik etdikləridir. Bir insanın qardaşlarının olması təbii ki gözəl bir şeydir, ancaq kimsənin işinə qarışmamalı və nəşr/təzyiq altına almamalıyıq. Niyə desəniz, insanların maddi və ya sağlamlıq kimi digər səbəblərdən başqa uşaq etmə şansı olmağa bilər, kimsəni üzməmək gərək.Təklik hiss edərHər kəsin özünü tək hiss etdiyi zamanlar olar. Uşağın qardaşı olmasa belə istər məktəb əvvəli olsun, istər məktəbdə olsun mütləq yoldaşları olacaq. Hələ böyüdükdən sonra məktəb xaricində də müxtəlif fəaliyyətlərlə ətraf əldə edəcək, özünü tək hiss etməyə vaxt tapa bilməyəcək.Böyük kimi davranmaqTək uşaqlara yaraşdırılan bir başqa şey də yaşından böyük davrandıqlarıdır. Doğru, bəzi uşaqlar yaşıdlarından daha yetkin, daha çox məsuliyyət sahibi ola bilərlər. Bu hökmən tək uşaq olmalarına bağlanmamalı, qaldı ki bunlar heç də pis xasiyyətlər deyil. Hamısından çıxardacağımız nəticə; əhəmiyyətli olan neçə uşağınız olduğu deyil, sizin onları necə böyütmənizdir.

postheadericon Övladınız gec dil açarsa

Bu damaqda yaranmış xəstəlik, dil böyüklüyü, eşitmə ilə bağlı qüsurlar və s kimi problemlərdən doğur
Hər bir valideynin həyəcanlı gözlədiyi ən mühüm hadisələrdən biri övladının ilkin olaraq hansı söz danışacağı ilə bağlıdır. Qığıldamaqla ilkin səslər çıxaran körpə, getdikcə “ana”, “mama” və “ata” sözləri söyləməyə başlayır.
Bəzi fiziki və psixoloji narahatçılıqlar, uşaqlarda nitqlə bağlı ciddi problemlər yaradır. Lakin bu tip problemlər valideynlərin qayğısı və həkimlərin müalicəsi ilə aradan qaldırıla bilər.

5 ilə yaxındır ki, danışmayan övlad şorbasından bir qaşıq içdikdən sonra “ bu şorba soyuqdur”, deyəndə ana sevincindən özünə saxlaya bilmədi və övladını bağrına basdı. Göz yaşlarını saxlaya bilməyən qızından soruşduqda ki, “ qızım bəs bu günə qədər niyə danışmırdın?” cavab çox maraqlı oldu. Valideynlər qızlarının danışması üçün müraciət etmədikləri yer qalmamışdı. Eyni halda övladlarının bütün istədiklərini yerinə yetirmişdilər. Ananın sualına uşağın verdiyi cavab onun danışmasından da təəccüblü oldu: “ Ana ona görə danışa bilmirdim ki, bu günə qədər hər şey mən istəyən kimi olurdu”.

Təbii ki, danışa bilməyən bütün uşaqların dərdləri eyni deyil. Bunun fiziki və psixoloji səbəbləri var.
Mütəxəssislərin fikrincə uşaqların danışmamasının bir neçə səbəbi var. Bu damaqda yaranmış xəstəlik, dil böyüklüyü, eşitmə ilə bağlı qüsurlar və s kimi problemlərdən doğur.

Mütəxəssislər bu tip problemlərlə bağlı qulaq, burun, boğaz həkimlərinə müraciət etməyi məsləhətə görürlər. Ümumiyyətlə uşaqlar üçün danışma dövrü 5 yaşına qədər olduğu bildirilir. Uşaqların tez bir zamandn danışması üçün valideynlərin üzərinə çox böyük məsuliyyət düşür. Belə ki, valideynlər övladlarında özlərinə inam hissini yüksəltməyə çalışmalıdırlar.

Uşaqlar danışma tezliklərinə görə bir-birindən fərqlənə bilərlər. Valideynlər uşaqlarının hansı yaşda danışmağa başlamasını bilməlidirlər. Uşaqlarla danışarkən diqqət etmək lazımdır ki, ünsiyyət qurulan yer çox səs-küylü olmasın. Bununla uşaq ən azı öz danışığını eşitməli olacaq. Eyni halda, körpə danışarkən onun sözlərinə reaksiya vermək və onun üzünə baxmaq lazımdır. Nağıl kitablarının oxunması uşaqların nitqinin formalaşmasına təsir göstərən ən mühüm amillərdən biridir.

Bəs hansı vəziyyətlərdə uşağın nitqi ilə bağlı mütəxəssisə müraciət edilməlidir?

- Ailə üzvlərindən kiminsə danışığında qüsur varsa.
- Övladınızın danışdığı sözləri anlamırsınızsa
- Uşağınızı bəzi hərfləri ifadə edə bilmirsə
- Öz yaşıdlarına nisbətən dil açması gecikirsə
- Ona verilən göstərişlərə reaksiya vermirsə

Kəkələmə, sürətli danışma kimi problemlərlə də əlaqədar həkimə müraciət edilməlidir. Körpənin danışma müddəti müxtəlif yaş dövrlərində müxtəlif cür olur
6 ayına qədər körpə yalnız səslərə reaksiya verir. O, həmin səslərə gözləri və başının hərəkəti ilə reaksiya verərək, öz-özünə səs çıxarır.
Körpə 12 aydan sonra sadə dillə “ana”, “ata”, “dədə” kimi sözləri söyləməyə başlayır.
18 aydan sonra isə uşaq çox sadə cümlə və əmrləri başa düşməyə başlayır. Eyni halda tanıdığı əşyaları adlandırır. Söz bazası getdikcə genişlənir.
24 aydan sonra isə uzun cümlələri başa düşməklə yanaşı öz adını söyləyə bilir. Digər tərəfdən 2-3 sözlü cümlələr də qura bilir.
36 aydan sonra isə uşaq sadə hekayələri baş düşür və suallar soruşmağa başlayır.
48 aydan etibarən isə uşaq normal cümlələr quraraq lazımı formada danışmağa başlayır

postheadericon Ana olmaq asandir, bes ovlad boyutmek nece?

Yenice dünyaya göz açmış uşaq, sözsüz ki, neyin doğru, neyin yanlış olduğunu bilmir. Bunun üçün valideynlerin, esas da ananın bezi şeyleri bilmesi vacibdir. Bu, uşağın geleceyi üçün çox önemlidir.
1. Teze doğulmuş körpeni ilk doğuş kalı (necis) çıxmamışdan önce yedirtmek olmaz (texmini 24 saatdan sonra).
2. Yemekden sonra körpeni sağ böyrü üste qoyun. Çünki südemer uşaqlarda qaraciyer texmini qarının yarısını tutur. Eger körpeni sol böyrü üste qoysanız, qaraciyer medeye tezyiq gösterecek ve bu da uşağın narahatlığına sebeb olacaq. Ürekbulanma ve hıcqırıq verecek. (böyüklerde qaraciyer bedenin 0, 027%-ni teşkil edirse, körpelerde bu reqem 0,042%-dir.)
3. Uşağı qucaqda ve ya beşikde olmasından asılı olmayaraq yırğalamaq olmaz.
4. Yenice doğulmuş körpeni 2-3 hefte işığa çıxarmaq olmaz. Bundan elave uşaq çarpayısını qaranlıq yerde saxlamaq lazımdır, çünki işıq narahatlıqla yanaşı göz xesteliyi de yarada biler.
5. Uşağı eyni qolda (adeten sol qolda) saxlamaq olmaz. Bu zaman uşağın sol qolu daha yaxşı inkişaf edecek (çünki hereketde azaddır).
6. Körpeye emzik (soska) vermek, o olmadıqda barmağını çeynemeye icaze vermek olmaz. Bu çıxacaq dişlerin formasına tesir edir, onlar qabağa doğru eyilirler, bütün bunlar dodaqların formasını da deyişir.
7. Uşağı erken vaxtdan ayaq açmağa (yerimeye) mecbur etmek olmaz. Bu berkimeyen ayaqların eyilmesine getirib çıxara biler.
8. Vaxtından evvel danışdırmaq ve daha çox söz öyretmek olmaz. Bu gelecekde nitqde ve eseb sisteminde problemlere sebeb olur.
9. Körpeye ipek parçadan paltar geyindirmek olmaz, çünki ipek hava mübadilesine manee yaradır. Hava paltardan rahat keçmeli ve buxarlanma da bedenin etrafında yığılmamalıdır. İpek ise bunu tenzim etmir.
10. Südemer vaxtdan körpeye anasının ve ya qucağında saxladığı kimsenin üzüne vurmağa ve ya böyüklerin üzüne gülmeye icaze vermeyin. Bununla uşağı davaya sövq etmiş oluruq.
11. Uşağın heşerat, bitki, quş ve heyvanlara olan münasibetine diqqet yetirmek lazımdır. Eger o onları öldürür, quşların qanadlarını qırır, bitkileri mehv edir, pişiklerin quyruğunu yandırırsa, bu gelecekde başqalarına ezab vermeni formalaşdırır. Uşağı rehmsiz edir. Bütün bunlar valideynlere qarşı da çevrilmiş olur.
12. Südemer vaxtlardan uşaqları spirtli içkilere öyreşdirmek qadağandır. “Bir qedehle ona heç ne olmaz” ve ya “bu onu daha da berkidir” sözleri ise bir müddet sonra uşağın spirtli içkilere olan marağı ile neticelene biler.

postheadericon Pankek


1st sud
1st un
3x.q duru yag
3x.q seker tozu
1yumurta
1vanil ve qabartma tozu.
Hazirlanisi:
Blincik xemiri kimi hazirlayiriq.Tava yaxsica qizdirilir.Blincikden ferqli olaraq yag qetiyyen vurulmur tavaya. Xorek qasigi ile tavaya tokuruk.Etraflara yaymiriq.O uz ,bu uz qizardirsiz.Nush olsun

postheadericon Toyuq sorbasi. 8 + korpeler ucun.

2 yemek qasigi qatiq
2-3 y/q un
1 y/q kereyagi
1 eded toyuq sine eti
4 su bardagi su
1/5 limon suyu
1 yumurta sarisi

Hazirlanmasi.
Toyuq etini 4 su bardagi suyla qaynadin. Eti suyundan ayirin kicik kicik dograyin. Kereyaginda unu qovurun, toyuq suyuna toyugla birlikde elave edib qaynadin. 10-15 deqiqe qaynadiqdan sonra qatiq, yumurta sarisi ve limon suyunu cirparaq yemeye elave edib, vamda qaynadin. Toyuq etleri korpenizin yeye bilmeyeceyi sekilde olarsa, blendordan istifade ede bilersiniz.

postheadericon Körpenizin sağlamlığı üçün…

İnfeksiyaların böyük bir hissesi elle yoluxduğu üçün körpenin qulluğu ile meşğul olan analar ellerini tez-tez yumalıdırlar ki, körpeleri müxtelif xesteliklere meruz qalmasınlar. Körpelerin orqanizmi daha hessas olduğu üçün bu menada gigiyenik qaydalara emel etmek vacibdir. Çünki körpeler hetta zeif mikroblardan bele, xesteliye yoluxurlar.Körpeye baxan ana onun alt bezini deyişdirdikden sonra mütleq ellerini möhkem yumalıdır. Hemçinin körpenin de elleri temiz yuyulmalı ve temiz desmalla silinmelidir.Xesteliktöreden viruslar daha çox qış aylarında çoxaldığı üçün körpenin geyimine de ciddi diqqet yetirmek lazımdır. Bunun üçün ilk şertlerden biri de körpenin başına papaq qoymaqdır. Terleyib soyuqlamasının qarşısını almaq üçün ise körpeye aşırmalı paltar geydirmek meslehet deyil.Mütexessislerin fikrince, düzgün qidalanmayan körpeler de daha tez xestelenirler. Bu menada ana südü xesteliklerin qarşısının alınmasında ciddi rol oynayır. 2 yaşına qeder ana südü ile qidalanan körpelerin immunitet sistemleri de güclü olur. Üstelik, bele uşaqlar başqa uşaqlarla müqayisede daha az xestelenirler…

postheadericon İşleyen analara tövsiyeler.

İşleyen anaların mesuliyyetleri paylaşdıraraq yükünü yüngülleşdirmesi mümkün. Yaxşı bunu nece etmeli?İşleyerken eyni zamanda analıq vezifesini yerine yetirmek olduqca çetin ve yorucu ola biler. Amma bir az plan ve aile hemreyliyi ile analar tekrarlanan vezifelerini daha asan hala getire bilerler. Aile ferdlerini yalnız “teleb eden” teref olmaqdan çıxarın ve oyunun birparçası halına getirin, size kömekçi olmalarını temin edin. Belece her kesin stressi azalacaq.Seherlerinizi planlayınBezi işlerinizi bir evvelki geceden hell etseniz seherleriniz daha rahat keçecek: Uşağınızın günorta yemeyini qablaşdırın (ve ya öz özlerine etmelerini temin edin), geyecekleri hazırlayın, ev tapşırıqlarının edildiyinden emin oldun, mekteb çantalarını yığın ve mekteb sonrası planlar üçün teqviminizi nezerden keçirin. Kiçik qeydlerle divara edilecek işler siyahısı açıb uşaqlarınıza seherler öz başına hazırlanmağı telimin: “Dişler fırçalanılacaq,” “Yataq toplanacaq” “Geyinilecek” “Nahar edilecek” kimi…İş proqramınızı meydana getirinİşinize aid tezyiqlerin aileyle zamanınızdan yemesine icaze vermeyin. Tez-tez gec işe qalırsınızsa, müdirinizle ve ya iş yoldaşlarınızla danışıb heç olmasa müeyyen günlerde 17:00de çıxa bilmenin yolunu tapın. Eger gec saata qeder işiniz lazımdırsa yoldaşınızla birlikde hereket edib heç olmasa birinizin hazırlıqlı olmasına diqqet yetirin. Belece aileniz hansı günlerin aile yemeyinden, hansı günlerin de tek valideynlerli geceler olacağını bilerler ve bu birlikde olan zamanların deyerini bilerler.Ailenizle keyfiyyetli vaxt keçirmek üçün zaman ayırınMümkün olduğu qeder sıx aile axşam yemeyi yemeye diqqet yetirin. Heftede bir gün hemişe birlikde film izleyin. Hefte sonu hemişe birlikde çölde bir proqram edin. Meselen aile terefinden bir uşaq idman fealiyyetine gedin.Özünüz üçün zaman yaradınAnalar özlerini her vaxt siyahının sonuna qoyma meylindedirler, amma öz daxili gücünüzü ve dincliyinizi yığışdırmaq ve canlandırmaq size ana olmaq üçün lazım olan enerjini size verecek. Buna göre özünüzle maraqlanın. İdmana gedin, yoldaşınızla gezmeye çıxın, hobbinizle meşğul olun, bir kursa yazılın. Yoldaşınızla heftenin bir axşamı öz istediklerinizi etmek üzre razılaşın.Cüt olmağı unutmayın2 heftede 1 uşaqlarınız üçün baxıcı ve ya etibarla buraxa bileceyiniz birini tapıl ve yoldaşınızla gece çöle çıxın. Sıra xarici ve qeşeng bir proqram olmasına ehtiyac yoxdur. Bezen bir kitabçıya getmek bele birlikde yetkin bir cüt olmanın ne demek olduğunu xatırlamağa çata biler.

postheadericon Övladının tərbiyəli olmasını kim istəməzki?

Bütün valideynler isteyir ki, uşaqları ağıllı olsun, özünden böyüklere hörmet etsin, özünden kiçiklere sevgi göstersin. Buna nail olmaq üçün uşaqların terbiyesinde lap körpe vaxtlarından diqqet etmek lazımdır. Genc anaların nezerine:Uşağa yalan danışmayın:Uşağının her zaman doğru danışmasını isteyen ana özü yalandan uzaq olmalıdır. Körpeye ilk baxışdan xırda yalanlar demekle özünüz de bilmeden onu yalana öyredirsiniz.Uşağı mecburen yedirtmeyin:Ekser analar körpelerinin az yemeyinden narahat olur ve onu çox yemeye mecbur edir. Bu zaman uşaq anadan mehebbet yox, zor görür. Bele uşaqlar ise gelecekde her şeyin yalnız zor gücüne mümkün olduğuna inanırlar.Sağlam münasibet:Valideynler çalışmalıdırlar ki, uşağın ata-anası ve ailenin başqa üzvleri ile münasibeti sağlam olsun. Bezi analar uşaqlar arasındaki münasibetleri pozurlar. Uşağa özünden böyüklerle istediyi kimi reftar etmeye icaze verdiklerinden onlar böyüklerin saçını dartır, ellerindekini isteyirler. Ana ise bunlara şıltaqlıq kimi baxır. Lakin uşaq böyüyen kimi bu xasiyyeti birden bire qadağan edirler. Uşağa ele gelir ki, onunla edaletsiz reftar edirler. Bu üzden o terslik edir ve söze qulaq asmır. Evezinde ana uşağı cezalandırır. Yadda saxlamaq lazımdır ki, uşağı döymekle tebiye etmek olmaz.

postheadericon Körpələrin beynini çalışdıran fealiyyətlər. ( 6+)

*Körpenizi yene de tez-tez qucaqlaryın ve ona sevgi dolu sözler söyleyin.*Klassik musiqiler dinledin.
*Oyun küplerini üst-üste düzüb, sonra devirin.”Alt” ve “Üst” qavramasını anlaması üçün ona ne etdiyinizi başa salın.
*Güzgünün qarşısında ona üzünün bölgelerini göstermeye davam edin.
*Sebeb ve netice bağlılığını ona başa salın.Meselen,elektrik düymesine basınca işiq yanır ve ya su kranını açınca su axır ve s.
*Körpenizin başqa usaqlarla bir araya gelmesine şerait yaradın.
*Bir qabın içerisinde top yuvarlayın.
*Hışırtılı sesler çıxaran eşyaları buruşdurun, bu tip sesler onun xoşuna gelecek.
*Qutu,qazan,plastik qablarla oynayın, kiçikleri böyüklerin içerisine yerleşdirin ve ağızlarını bağlayın.
*Jurnal ve qezetlerden insan ve eşya şekilleri gösterin.
*Bir eşyanı desmal altında gizledin ve onu tapmasını söyleyin.
*Körpenizi deyişken yerlerde gezdirin ve gördüklerinizden ona da danışın.
*En sevdiyi oyuncaqları gizledin ve onu tapmasını isteyin.
*Körpenize kağız ve qelem verin ve onlarla neler ede bileceyini öyredin.
*Ellerinizle alqış çalın ve ondan tekrar etmesini isteyin.

postheadericon Körpə nə vaxt süddən kəsilməli


• Ana körpesini emizdirmek istemirse derhal menfi hissler körpeye keçer ve emizdirme emeliyyatı hem ana hem körpe üçün zövq vermesi lazım olarken bir problem halını alar. Bu veziyyetde südden kesmek uyğun bir hereketdir.
• Körpenizi südden kesmek üçün en uyğun zaman evde her şeyin yolunda olduğu zamandır. Seyahet, diş çıxarma, baxıcı deyişdirme kimi veziyyetlerde südden kesmemelisiniz.
• Eger özünüzü davamlı elden düşmüş hiss edirsinizse ve bunu emizdirmenin fiziki, menevi ehtiyaclarından başqa bir şey açıqlaya bilmirse hekiminize müraciet edib südden kesmeyi meslehetleşmelisiniz.
• Körpeniz meme xaricinde heç bir yerden qidalanmaq istemirse, emzik ya da stekan istifade ede bilecek veziyyete gelene qeder südden kesmeyi texire salmalısınız. Südden kesme nece tetbiq olunmalıdır;
• Körpe özü emmeyi buraxmazsa yavaş-yavaş alışdıraraq südden kesilmelidir.
• Her payı kesdiyinizde bir başqasını kesmek üçün 3 gün gözlemelisiniz.
• Birden emmeden uzaqlaşdırılan körpe xasiyyetsiz ve bedbext olar. Beslenmeyi redd ede biler, xestelene biler bu sebeble beslenme pozuqluqları ortaya çıxa biler.
• Körpe emizdirme sayı azaldıldığından öteri ananın sinelerinde yığılan südler bir neçe gün içerisinde yox olar.
• Emizdirme müddetinizi qısaldın. Emizdirme sonrası yaşına uyğun elave qida verin.
• Emizdirmeyi texire salın ve maraqını başqa terefe çekin.
• 1 yaşından böyükse körpenize harada ve ne vaxt emizdireceyinize dair mehdudlaşdırmalar qoya bilersiniz: Yalnız bu kresloda ve yuxudan evvel eme bilersen ve ya yalnız hava qaraldıqdan sonra eme bilersen kimi.
• Bu dövrde atalara böyük iş düşer. Siz etrafda deyilken yoldaşınızın beslemesi faydalı ola biler.
• Gece paylarının kesilmesi her vaxt daha çetindir. Bu sebeble gece emizdirmeyi kesmeyi en sona buraxın. Gece oyandığında yoldaşınız ve ya bir yaxınınız qucağına götürsün ve sakitleşdirmeye çalışsın. Eger emizdirmeyi kesmeyi sınadınız ve heç bir şekilde müveffeqiyyetli ola bilmedinizse belke sizin körpeniz üçün emizdirmeden kesmek üçün uyğun zaman deyil. Bir müddet sonra tekrar edin.

Ən Son Fikirlər
Banner
Facebook
Təqvim
Aralık 2013
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Kas   Oca »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Get Widget